Rozwody i sprawy rodzinne

Alimenty dla małżonka przed rozwodem.

Czy możliwe jest uzyskanie alimentów dla małżonka jeszcze przed orzeczeniem rozwodu?

Na wstępie należy zaznaczyć, że polskie prawo rodzinne przewiduje możliwość domagania się świadczenia pieniężnego od drugiego z małżonków jeszcze przed orzeczeniem wyroku rozwodowego, a nawet przed wytoczeniem takiego powództwa.

Czy to alimenty ?

Świadczenie to nie jest świadczeniem alimentacyjnym jednak jego cel i charakter jest bardzo zbliżony.

Podstawa prawną takie żądania jest art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowiący, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.

Przepis ten daje w praktyce możliwość domagania się zasądzenia przez Sąd określonej kwoty pieniężnej od silniejszego ekonomicznie małżonka na rzecz rodziny o w sytuacji gdy ten odmawia łożenia na rzecz rodziny.

Kto otrzymuje świadczenie i na co?

Choć świadczenie wypłacane jest na rzecz rodziny to oczywiście kwota zostaje przekazana do rąk drugiego małżonka, czyli małżonka ekonomicznie słabszego. Świadczenie może dotyczący wyłącznie małżonka ale również dzieci. Jest to bowiem forma alimentacji na rzecz rodziny.

W praktyce najczęściej ten małżonek który opuścił rodzinę i przez to spowodował pogorszenie jej sytuacji majątkowej zobowiązany zostaje, na żądanie drugiego małżonka, do comiesięcznego łożenia określonej kwoty na potrzeby rodziny. 

Jak dochodzić świadczenia ?

Pozew o przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny należy złożyć w Sądzie Rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania rodziny (uprawnionych).

Pozew podobnie jak pozew o alimenty jest wolny od opłat.

Zabezpieczenie roszczenia.

Można również żądać udzielenia zabezpieczenia takiego pozwu przez nakazanie stronie pozwanej łożenia określonej kwoty już w czasie trwania procesu.

Świadczenie pieniężne w trakcie sprawy rozwodowej.

Dodatkowo istnieje możliwość żądania udzielenia zabezpieczenia zaspokajania potrzeb rodziny w trakcie toczącego się postępowania rozwodowego, zarówno na początku postępowania jak i w jego trakcie.

Zabezpieczenie takie udzielane jest na czas trwania procesu czyli do wyroku rozwodowego.

Po rozwodzie świadczenia takie może zostać zastąpione przez orzeczone alimenty na rzecz byłego małżonka.

Kiedy Sąd nakaże płacenie świadczenia ?

Sąd przed podjęciem decyzji w sprawie nałożenia obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny prowadzi postępowanie podobne jak w przypadku orzekania alimentów.

Sąd zbada zatem miedzy innymi zdolności zarobkowe obu stron, wysokości koniecznych wydatków, pogorszenie się stopy życiowej oraz potrzeby uprawnionych do świadczenia.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 1995 r., Nr 83, poz. 417 ze zmianami),

- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zmianami), - Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2005, Nr 167, poz. 1398).

Wysłuchanie dziecka w sprawie rodzinnej (rozwodowej).

Wysłuchanie dziecka przez Sąd w sprawie rodzinnej i rozwodowej.

Każdy wyrok rozwodowy musi zawierać pewne obligatoryjne elementy. W wypadku, gdy z małżeństwa pochodzi małoletnie dziecko wyrok rozwodowy zawiera zawsze rozstrzygnięcie w sprawie władzy rodzicielskiej, alimentów, miejsca zamieszkania dziecka, kontaktów z rodzicem, z którym dziecko nie będzie zamieszkiwać po rozwodzie.

Logicznym wydaje się wysłuchanie dziecka w tak ważnych dla niego sprawach.

Zakaz przesłuchiwania dziecka jako świadka.

Przepisy kodeksu postępowania wprost zabraniają przesłuchania małoletniego, który nie ukończył 13 lat zaś dla dziecka stron bariera wiekowa wynosi 17 lat. Przesądza o tym treść art. 430 k.p.c. stanowiącego, że małoletni, którzy nie ukończyli lat trzynastu, a zstępni stron, którzy nie ukończyli lat siedemnastu, nie mogą być przesłuchiwani w charakterze świadków.

Odnosi się to jednak do sytuacji w jakiej miałoby dojść do przesłuchania dziecka jako świadka.

Wysłuchanie dziecka przez Sąd rodzinny.

Prawo przewiduje jednak możliwość wysłuchania dziecka jeżeli kwestie będące przedmiotem postępowania dotycząc bezpośrednio tego dziecka.

Zgodnie z art. 216 1 k.p.c. § 1. Sąd w sprawach dotyczących osoby małoletniego dziecka wysłucha je, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala. Wysłuchanie odbywa się poza salą posiedzeń sądowych.
§ 2. Sąd stosownie do okoliczności, rozwoju umysłowego, stanu zdrowia i stopnia dojrzałości dziecka uwzględni jego zdanie i rozsądne życzenia.

Niewątpliwie za takie właśnie sprawy uznać należy władzę rodzicielską, miejsce zamieszkania oraz kontakty z rodzicami.

Wiek dziecka i jego rozwój jako przesłanka wysłuchania.

Zatem gdy tylko rozwój i wiek dziecka pozwolą na przeprowadzenie wysłuchania należy zastanowić się nad przeprowadzaniem takiej czynności. Z pewnością dziecko powinno mieć wpływ na ukształtowanie przyszłego orzeczenia tak bardzo odnoszącego się do jego osoby.  

Warunki wysłuchania dziecka.

Należy również mieć na uwadze, że wysłuchanie takie najczęściej odbywa się w obecności psychologa oraz poza budynkiem Sądu. Pozwala to na stworzenie maksymalnego komfortów i bezpieczeństwa dla dziecka.  

Również o możliwości przeprowadzenia czynności oraz o sposobie formułowania pytań decyduje w takiej sytuacji psycholog.

Możliwość wysłuchania dziecka w innych sprawach rodzinnych.

Możliwość wysłuchania dziecka istnieje nie tylko w postępowaniu rozwodowym ale w każdym postępowaniu dotyczącym bezpośrednio dziecka.

 

 

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964 r., Nr 43, poz. 296, ze zmianami.) ,

• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 1995 r., Nr 83, poz. 417 ze zmianami).

 

dziecko w sądzie

Fundusz Alimentacyjny, jak uzyskać świadczenie ?

Gdy nie można ściągnąć alimentów od zobowiązanego rodzica można wystąpić do Funduszu alimentacyjnego o wypłatę świadczenia.

Fundusz Alimentacyjny warunki.

Gdy egzekucja alimentów okaże się bezskuteczna lub np. zobowiązany przebywa za granica i unika płacenia alimentów (nie można ustalić adresu zobowiązanego lub Państwo w jakim przebywa dłużnik odmawia prowadzenia egzekucji) możliwe jest otrzymania świadczenia bezpośrednio z funduszu.

Niestety aby otrzymać świadczenie nie można przekroczyć ustalonego kryterium dochodowego, które obecnie wynosi 725 zł miesięcznie na osobę w gospodarstwie domowym.

Jeśli rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego zakłada się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w obwieszczeniu prezesa GUS.

Fundusz Alimentacyjny wniosek.

W imieniu uprawnionego do alimentów występuje opiekun prawny (najczęściej rodzic) o wypłatę świadczenia z Funduszu.

Dochód oblicza się na podstawie deklaracji PIT lub oświadczenia.

Wniosek składany jest do właściwej komórki organizacyjnej w danej gminie.

Fundusz Alimentacyjny link do wniosku:

https://www.gov.pl/documents/1048151/1060973/Wniosek_FA.pdf/3877ad7b-01da-4cd3-41ca-7d24fb66521a

Do wniosku należy dołączyć odpowiednio:

1. zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.), dotyczące każdego członka rodziny;

2. zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego, dotyczące członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zawierające informacje odpowiednio o:

a) formie opłacanego podatku,

b) wysokości przychodu,

c) stawce podatku,

d) wysokości opłaconego podatku - w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy;",

3. zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia:

a) zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji,

b) odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem,

c) orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dla osoby uprawnionej,

d) oświadczenie o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkoły lub szkoły wyższej,

e) informacje właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności, w szczególności w związku z: – brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub – brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą,

f) inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości świadczenia z funduszu alimentacyjnego będącego przedmiotem wniosku.

Dokumenty potwierdzające uzyskanie dochodu:

• umowa o pracę, umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa o pracę nakładczą, umowa agencyjna,

• dokument określający wysokość uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy,

• dokument określający wysokość dochodu uzyskanego przez członka rodziny oraz liczbę miesięcy, w których dochód był osiągany, w przypadku uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy

• oświadczenie o dochodzie uzyskanym w miesiącu następującym po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w formie ryczałtu lub karty podatkowej (druk do pobrania przy pobieraniu wniosku),

• kopia decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne, a także emeryturę lub rentę, rentę rodzinną lub rentę socjalną, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego (oryginał do wglądu),

• dokument potwierdzający uzyskanie zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

• rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,

• kopia decyzji przyznającej rentę rodzinną w przypadku jej pobierania (oryginał do wglądu),

Dokumenty potwierdzające utratę dochodu:

• kopia świadectwa pracy lub inny dokument potwierdzający datę utraty dochodu (oryginał do wglądu),

• dokument potwierdzający wysokość utraconego dochodu (PIT-y wydane przez płatnika składek PIT-11, PIT-40, PIT-8 za rok kalendarzowy poprzedzający okres świadczeniowy),

• kopia decyzji potwierdzająca datę wyrejestrowania działalności gospodarczej (oryginał do wglądu) • zaświadczenie od pracodawcy o okresie udzielenia urlopu wychowawczego,

• dokument potwierdzający utratę zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

• wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.),

• kopia decyzji przyznającej rentę rodzinną w przypadku jej pobierania (oryginał do wglądu).

Fundusz Alimentacyjny wysokość świadczenia.

Wysokość świadczenia Świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego przysługuje w wysokości odpowiadającej wysokości zasądzonych alimentów jednak nie wyższe niż 500 zł. W przypadku jeżeli alimenty są niższe uprawniony otrzymuje pełną kwotę alimentów, w innym przypadku 500 zł.

Do kiedy świadczenie ?

Świadczenie z Funduszu wypłacane jest do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

W przypadku, gdy uprawniony kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej świadczenie będzie mu przysługiwało do ukończenia 25 roku życia. Świadczenie może być również przyznane bezterminowo – w przypadku, gdy dziecko posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wniosek nie podlega opłacie

Podstawa prawna

• ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów,

• ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego,

• rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach w sprawach o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Obniżenie alimentów

Obniżenie alimentów, ustalenie wysokości alimentów

Wysokość alimentów zależy przede wszystkim od usprawiedliwionych potrzeb dziecka i możliwości zarobkowych rodziców oraz od stopy życiowej zobowiązanego do alimentów oraz uprawionego do ich otrzymania.

Zobowiązany do płacenia alimentów ma taki obowiązek do chwili uzyskania przez dziecko samodzielności (co nie może być utożsamiane z osiągnięciem przez dziecko pełnoletniości).

Sąd bada potrzeby dziecka i zdolności zarobkowe rodziców. Orzekając o wysokości alimentów, Sąd bierze pod uwagę uzasadnione potrzeby uprawnionego oraz majątkowe i zarobkowe możliwości zobowiązanego. Sąd orzeka w oparciu o stan faktyczny panujący w chwili orzekania.

Obniżenie alimentów zmiana potrzeb uprawnionego, zmiana możliwości zarobkowych zobowiązanego

W razie zmiany potrzeb uprawnionego lub zamiany możliwości zarobkowych zobowiązanego każda ze stron może wnosić o odpowiednio podwyższenie lub zmniejszenie alimentów.

Zdarzają się sytuacje, że zarówno potrzeby dziecka jak i możliwości rodzica znacząco zmieniły się od chwili wydania wyroku określającego wysokość alimentów. W takiej sytuacji zobowiązany do płacenia alimentów może wnieść do Sądu pozew w celu ustalenia zmniejszenia obowiązku alimentacyjnego. Sąd orzekając o obniżeniu alimentów ustala najpierw czy nastąpiła tzw. zmiana stosunków uzasadniająca takie żądanie. O obniżeniu alimentów Sąd orzeka w razie spadku uzasadnionych potrzeb dziecka, lub możliwości majątkowych i zarobkowych rodzica zobowiązanego do płacenia alimentów.

Porównuje uzasadnione potrzeby dziecka z zarobkowymi i majątkowymi możliwościami zobowiązanego, które występowały w dniu orzeczenia alimentów ze stanem istniejącym w dniu orzekania o obniżeniu alimentów. Zobowiązany musi w takiej sytuacji przedstawić Sądowi dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń. Najczęściej są to zaświadczenia od pracodawcy, umowy pożyczek, rachunki, faktury czy potwierdzenia  dokonywanych opłat czynionych przez zobowiązanego.

Dodatkowo warto wskazać, że potrzeby uprawnionego do alimentów zmalały np. odpadły zajęcia dodatkowe, otrzymano dofinansowanie, uprawniony ukończył szkołę.

Warto również powołać świadków mogących potwierdzić powyższe okoliczności.

Obniżenie alimentów wniesienie pozwu

Pozew o podwyższenie alimentów wnosi się do Sądu Rejonowego.

Właściwym sądem  będzie Sąd Rejonowy, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania.

Obniżenie alimentów, a wartość przedmiotu sporu

W pozwie należy określić wartość przedmiotu sporu. Jest to kwota odpowiadająca równicy świadczenia alimentacyjnego ponoszonego obecnie, a wysokością wnioskowanego świadczeń za jeden rok.

Opłata sadowa


Pozew o obniżenie alimentów obarczony jest opłata sądową. Opłata sądowa odpowiada równowartości 5% ustalonej wartości przedmiotu sporu.

 

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 1995 r., Nr 83, poz. 417 ze zmianami),

- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zmianami), - Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2005, Nr 167, poz. 1398).

 

Od czego zacząć rozwód ?

Zanim przystąpisz do wniesienia sprawy o rozwód musisz pomyśleć o kilku istotnych kwestiach.

Przesłanki rozwodowe

Po pierwsze należy zastanowić się czy faktycznie między małżonkami doszło do zupełnego i trwałego rozpadu pożycia małżeńskiego. Innymi słowy czy nastąpiło zerwanie więzi między małżonkami w tym przede wszystkim więzi: uczuciowej (psychicznej), fizycznej oraz ekonomicznej. Dopiero ustalenie, że więzi te nie istnieją da Sądowi podstawę orzeczenia rozwodu. Jeżeli zaś więzi te co prawda w danej chwili nie istnieją ale ich rozpad nie ma charakteru trwałego (to znaczy możliwe jest ich odbudowanie) nie będzie podstaw do orzeczenia rozwodu, w tej sytuacji może jednak być orzeczona separacja.

Orzekanie winy lub nieorzekanie o winie

Po drugie inaczej przebiega postępowanie rozwodowe z orzekaniem o winie lub bez orzekania. Sąd z urzędu ustala wine za rozkład pożycia małżeńskiego (może więc orzec wine jednego lub obojga małżonków), jednak na zgodny wniosek oby stron Sąd odstąpi od ustalania winy. Ma to ogromne znaczenie praktyczne ponieważ z reguły postępowania rozwodowe bez orzekania o winie trwają zdecydowanie krócej (dodatkowo postępowania takie są tańsze - Sąd w takim wypadku zwraca połowę opłaty od pozwu czyli 300 zł., najczęściej również dochodzi do wzajemnego zniesienia kosztów procesu i w takiej sytuacji strony nie zwracają sobie kosztów zastępstwa).

Miejsce zamieszkania dziecka, kontakty z dzieckiem, dobro dziecka

Po trzecie postępowanie rozwodowe jest zupełnie inne jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dziecko (lub dzieci). Mogą bowiem pojawić się w takim wypadku istotne kwestie dotyczące ustalenia miejsca stałego pobytu dziecka, kontaktów z dzieckiem oraz alimentów dla dziecka. Wszystko to ma istotny wpływ na czas trwania całego postępowania. W przypadku gdy małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, i powyższe kwestie będą rozstrzygane przez Sąd, należy pamiętać o zgłoszeniu odpowiednich dowodów (np. dokumenty, opinie).

Podział majątku

Po czwarte jeśli małżonkowie chcą dokonać podziału majątku wspólnego należy dokładnie wyliczyć ten majątek i wskazać jego składniki Sądowi. Należy też pamiętać, że wszystkie powyższe kwestie mogą stać się przedmiotem mediacji, jeśli tylko małżonkowie wyraża na mediację zgodę. Wtedy dochodzi do zawarcia ugody przed mediatorem i Sąd w wyroku potwierdzi treść ustaleń wypracowanych przez małżonków. Takie rozwiązanie często pozwala zaoszczędzić, czas, nerwy i pieniądze.

Pozew o rozwód należy wnieść do Sądu Okręgowego właściwego ze względu na ostatnie wspólne zamieszkanie małżonków, jeżeli choć jedno z nich jeszcze stale w danym okręgu przebywa. Jeżeli każdy z małżonków mieszka w innym miejscu, wówczas właściwy będzie Sąd Okręgowy miejsca zamieszkania strony pozwanej. Gdyby nie udało się ustalić miejsca zamieszkania strony pozwanej, wtedy właściwy jest Sąd Okręgowy miejsca zamieszkania powoda.

Opłata od pozwu wynosi 600 zł. W przypadku dokonywania podziału majątku na zgodny wniosek stron 300 zł, bez zgody jednego z małżonków 1000 zł.

 

Podstawa prawna

- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 1995 r., Nr 83, poz. 417 ze zmianami),

- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zmianami), - Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2005, Nr 167, poz. 1398).

Rozwód z obcokrajowcem (cudzoziemcem)

Rozwód z cudzoziemcem

W dzisiejszych czasach małżeństwa osób będących obywatelami równych państw nie jest niczym nadzwyczajnym. Skoro, zatem istnieje możliwość zawierania to oczywiste jest również istnienie regulacji pozwalających na zawiązywanie takich małżeństw, w tym przez rozwód jednak procedura w takim wypadku jest nieco inna.

Oczywistym jest też, że małżonek mieszkający w Polsce woli przeprowadzać postępowanie o rozwód właśnie w Polsce.

Polskie prawo a rozwód z cudzoziemcem

Polskie regulacje wskazują, że można w Polsce rozwiązać małżeństwo z obcokrajowcem przez rozwód gdy:

– ostatnio oboje małżonkowie zamieszkiwali w Polsce, przy czym nie jest konieczne aby oboje małżonkowie zamieszkiwali wspólnie w jednym mieszkaniu, czy w jednym mieście

– jeden z małżonków nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Polsce (podczas gdy drugi z małżonków wyjechał poza granice Polski)

– małżonek będący powodem (czyli tą osobą, która wnosi do sądu pozew o rozwód) co najmniej od roku, liczonego bezpośrednio przed wniesieniem do sądu pozwu o rozwód, zamieszkuje w Polsce

– małżonek będący powodem jest obywatelem polskim i co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio złożeniem pozwu o rozwód zamieszkuje w Polsce

Gdy zaistnieją powyższe przesłanki mamy do czynienia z właściwością Sadu Polskiego jednak właściwość ta ma charakter fakultatywny. Oznacza to, że rozwód może też być przeprowadzony poza granicami Polski.

Obowiązkowa obecność podczas rozwodu z cudzoziemcem

Obowiązkowa obecność stron postępowania rozwodowego

Co do zasady koniecznym jest obecność obojga małżonków w Sądzie w trakcie sprawy rozwodowej.

Jednak istnieją pewne wypadki, kiedy nie będzie potrzeby podróży lub potrzeba taka zaistnieje tylko na jedną rozprawę. Dla Sądu ma tu znaczenie wiele czynników, miedzy innymi:

- czy się pozywa czy jest się pozwanym,

- czy rozwód jest z orzekaniem o winie czy bez orzekania,

- czy z małżeństwa są małoletnie dzieci,

- czy strony wnoszą o alimenty.

- czy strona pozw3an wniosła odpowiedź na pozew lub w inny sposób ustosunkowała się do pozwu.

Sąd bierze również pod uwagę faktyczne możliwości dotarcia oraz koszt podróży strony.

Ważne jest, aby do rozprawy rozwodowej dobrze się przygotować tak, aby Sąd już na pierwszej rozprawie mógł uznać, że obecność strony nie będzie w późniejszym etapie postępowania konieczne.

Należy pamiętać, że samo występowanie pełnomocnika procesowego nie jest jednoznaczne z brakiem obowiązku osobistego stawiennictwa na rozprawie rozwodowej.

Dowody w sprawie rozwodowej z cudzoziemcem

Sąd w trakcie postępowania rozwodowego zobowiązany jest do przeprowadzenia dowodu z zeznań stron postępowania, jednak utrwalone orzecznictwo wskazuje, że dowód z zeznań strony postępowania rozwodowego z ważnych powodów można ograniczyć do przesłuchania jednej strony, zwłaszcza gdy ta druga strona co do zasady godzi się z treścią pozwu. Co istotne jeżeli stronę pod jej nieobecność będzie zastępował pełnomocnik, Sąd nie może zawiesić postępowania rozwodowego. Również jeżeli pozwany małżonek wyznaczy pełnomocnika do reprezentowania w sprawie o rozwód wówczas Sąd wszelkie pisma kieruje do tego właśnie pełnomocnika jako pełnomocnika do doręczeń w Polsce

Natomiast, jeżeli pozwany małżonek przebywa za granicą, może zostać wysłuchany poza granicami polski przed właściwym zagranicznym sądem lub przed polskim konsulem w ramach tak zwanej pomocy prawnej.

Podstawa prawna

- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 1995 r., Nr 83, poz. 417 ze zmianami),

- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zmianami).

Dowody w sprawie o rozwód

Dowody w sprawie o rozwód, co może być dowodem ?

Ustawodawca nie określił dokładnie co może być dowodem w sprawach cywilnych to tez strona postępowania ma dość dużą swobodę w zgłaszaniu wniosków o przeprowadzenie dowodu. Istotne jest to aby zgłaszane dowody pomogły Sadowi w ustaleniu wszelkich istotnych w danym postępowaniu kwestii.

Dowód z dokumentu w sprawie rozwodowej

Dowody z dokumentu należy podzielić na dwie kategorie. Pierwsza to dokumenty urzędowe są to najczęściej decyzje administracyjne (np. podatkowe), zaświadczenia, wyroki czy odpisy z aktów stanu cywilnego (akty urodzenia, małżeństwa, zgonu). Dokumenty urzędowe są dowodem tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jeżeli zostały sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania. Dowód z dokumentu urzędowego jest dowodem o największej sile, jednak nie każdy dokument pochodzący od organów władzy publicznej ma charakter dokumentu urzędowego, który wiążąco stwierdza dane okoliczności.

Druga kategoria to dokumenty prywatne. Najczęściej składane do Sądu są zaświadczenia o zarobkach, wydruki bankowe, oświadczenia, umowy, świadectwa pracy, zaświadczenia lekarskie, rachunki. Dokumenty te stwierdzają istnienie pewnych zdarzeń ale nie mają już takiej mocy dla Sądu jak dokument urzędowy.

Opinie biegłych w sprawach rozwodowych

Należy tu wskazać na istnienie dwóch rodzajów opinie, sądowe oraz prywatne. Opinie sądowe tworzone są na zlecanie Sądu w konkretnej sprawie. W sprawach rozwodowych najczęściej spotykamy się z opiniami Opiniodawczych Zespołów Sądowych Specjalistów (OZSS) i dotyczą one szeroko pojętego dobra dziecka. Opinie takie mają za zadanie odpowiedzieć Sądowi na pytania jak należy uregulować kontakty rodziców z dzieckiem po rozwodzie, jaka jest wzajemna więź między rodzicami i dziećmi, wskazują również na kompetencje rodziców do opieki nad dziećmi. Wszelkie inne opinie, niż zlecone przez Sąd, określa się prywatnymi. Choć mogą one również wskazywać na wyżej wskazane kwestie mają one jednak niższą moc dowodową niż opinie sądowe.

Opinie prywatne są jednak dobrym narzędziem do przekonania Sadu do naszych racji zwała sza, że nierzadko tworzone są przez osoby wpisane na listę biegłych sądowych.

Inne dowody w sprawie rozwodowej

Bardzo często w sprawach rozwodowych poza wyżej wskazanymi dowodami strony zgłaszają dowody np. z dowód z filmu, , fotografii, nagrań dźwięku, zapisy komunikatorów, e-maile, billingi, wydruki wiadomości SMS lub raportów detektywistycznych. Wszystkie te dowody mają duże znaczenie i o ile są zgłaszane na odpowiednie okoliczność możemy przekonać nimi Sąd do naszych racji. Warto jednak wyselekcjonować dowody tak aby nie „zarzucić” nimi Sądu a złożyć tylko takie, które rzeczywiście przyczynia się do uznania przez Sąd naszych racji.

Świadkowie w sprawie rozwodowej

Najpopularniejszym z dowodów są zeznania świadków. Oczywiste jest, że najwięcej o sytuacji małżonków możemy dowiedzieć się właśnie od ich znajomych czy rodziny toteż Sądy dość chętnie przeprowadzają ten rodzaj dowodu. Warto jednak zgłaszając dowód ze świadka pamiętać o tym, że nie każdy może w ogóle być siwakiem w sprawie rozwodowej.

Niedopuszczalne jest powołanie na świadka:

- małoletniego, który nie ukończył 13 lat,

- zstępnego stron (dziecka, wnuka), który nie ukończył 17 lat,

- osoby niezdolnej do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń,

- funkcjonariusza bądź wojskowego zobowiązanego do zachowania tajemnicy państwowej,

-przedstawicieli niektórych zawodów w zakresie obowiązku zachowania tajemnicy (lekarskiej, bankowej, adwokackiej, ubezpieczeniowej) oraz duchownych w zakresie tajemnicy spowiedzi,

-przedstawicieli ustawowych stron oraz osób, które mogą być przesłuchane w charakterze strony jako organy osoby prawnej lub innej organizacji mającej zdolność sądową,

-mediatora, co do faktów, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji, chyba że strony zwolnią go z obowiązku zachowania tajemnicy mediacji.

Przesłuchanie stron w sprawie rozwodowej

Przesłuchania stron Sąd w sprawie rozwodowej dokonuje z urzędu i nie jest tu potrzebny wniosek strony o przeprowadzenie tego dowodu. Najczęściej dowód ten zajmuje najwięcej czasu z całego postępowania przez Sądem a to z racji tego , że nikt lepiej nie wie co działo się w trakcie trwania małżeństwa poza samymi małżonkami. Choć zdarzają się sytuacje, w których Sąd odstępuje od przesłuchania jednego z małżonków to jednak są one wyjątkowe i w zasadzie Sąd nie może pominąć przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron choćby ograniczonego do wysłuchania jednego z małżonków.

 

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964 r., Nr 43, poz. 296, ze zmianami.) ,

• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 1995 r., Nr 83, poz. 417 ze zmianami),

Podział majątku wspólnego małżonków

Czym jest wspólny majątek małżonków ?

Najogólniej rzecz ujmując wszystko to co zostało nabyte wspólnie przez małżonków w trakcie trwania małżeństwa zalicza się do ich majątku wspólnego.

Kiedy można podzielić majątek wspólny ?

Niekiedy następuje sytuacja w której małżonkowie chcieliby podzielić swój majątek wspólny. Dokonać tego można w trakcie trwania małżeństwa ale potrzebne jest do tego ówczesne ustanowienie rozdzielności majątkowej (umowne bądź sądowne).

Najczęściej jednak podziału majątku wspólnego dokonuje się już po orzeczeniu rozwodu.

 

Kiedy dokonuje się podziału majątku wspólnego małżonków?

Po ustaniu małżeństwa majątek można podzielić w drodze ugody (w tym u notariusza) lub za pomocą Sądu. W pierwszym przypadku musi istnieć zgoda między byłymi już małżonkami co do sposobu przeprowadzenia podziału majątku. Jeśli chodzi o przeprowadzenie podziału przez Sąd, zgoda nie będzie wymagana zaś Sąd po przeprowadzeniu postępowania (niekiedy bardzo długiego) ustali jaki składniki majątkowe przypadać będą każdemu z małżonków. Również w postanowieniu Sąd określi czy i w jakiej wysokości należą się małżonką spłaty lub dopłaty do majątku.

Należy w takim wypadku złożyć wniosek do Sadu o podział majątku wskazując proponowany sposób podziału oraz uzasadniając wniosek.

Jakie są opłaty w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków?

Opłatę od wniosku uiszcza się w kwocie 1.000 lub jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, pobiera się opłatę w kwocie 300 złotych.

Jak dzieli się majątek małżonków?

Zgodnie z zasada wyrażoną w zasadą, wyrażoną w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Od zasady tej ustawodawca przewidział jednakże wyjątek. Mianowicie z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, żeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczyniał się do powstania tego majątku (ustalenie nierównych udziałów).

Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym, będzie możliwe tylko w przypadku różnego przyczyniania się małżonków do powstania majątku oraz gdy wystąpią ważnych powodów.

Sądy przyjmują, że przyczynianie się do powstania wspólnego majątku nie oznacza, że dokonując podziału majtku uwzględnia się jedynie wysokość osiąganych zarobków, lecz ocenia się całokształt starań o zaspokajanie potrzeb rodziny.

Przepisy regulują tę kwestie wprost określając, że przy ocenie stopnia przyczyniania się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się również nakład osobistej pracy przy wychowywaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym. Ma to olbrzymie znaczenie np. w sytuacji gdy jeden z małżonków zrezygnował z pracy zarobkowej aby opiekować się dzieckiem czy prowadzić dom.

Odnosząc się do wspomnianych, ważnych powodów dokonania podziału majątku z wyrównaniem dorobków, to ustawodawca nie doprecyzował tej kwestii i czy w danej sprawie zaistniały takie powody ocenia każdorazowo Sąd prowadzący postępowanie.

Dowody w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków

Należy pamiętać, że zgodnie z zasadami postępowania cywilnego wszelkie twierdzenia należy udowodnić. Tak jest również w postępowaniu o podział majątku. Dowodem w Sądzie cywilnym może być w zasadzie wszystko. Najczęściej jednak Sąd opiera się na dokumentach przedstawionych przez uczestników postępowania (deklaracje podatkowe z poprzednich lat, umowy o prace, zaświadczenia o zarobkach, zaświadczenia o niepełnosprawności, faktury, rachunki) opiniach biegłych np. co do wartości nieruchomości oraz na zeznaniach świadków np. mogących wskazać kto rzeczywiście zajmował się domem i opiekował dziećmi.

 

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964 r., Nr 43, poz. 296, ze zmianami.) ,

• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 1995 r., Nr 83, poz. 417 ze zmianami),

podział majątku

Pozbawienie władzy rodzicielskiej

Władza rodzicielska stanowi dla rodzica uprawnienie ale i obowiązek dbania o dobro dziecka.

Na władzę rodzicielską składają się na nią przede wszystkim:

- obowiązek wychowania dziecka,

- obowiązek reprezentowania dziecka (przed Sądami i innymi organami władzy publicznej ale również przed instytucjami czy osobami fizycznymi),

- obowiązek opieki nad dzieckiem,

- obowiązek sprawowania opieki nad majątkiem dziecka.

Kiedy pozbawienie władzy rodzicielskiej ?

Gdy rodzic nie wywiązuje się ze swoich obowiązków względem dziecka należy rozważyć możliwość ograniczenia prawa sprawowania władzy rodzicielskiej lub nawet całkowitego pozbawienia go tej władzy.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej może nastąpić, gdy władza ta nie może być wykonywana, gdy rodzic/rodzice nadużywają tej władzy lub gdy rodzic/rodzice w sposób rażący zaniedbują swoje obowiązki względem dziecka.

Sprawę o pozbawienia władzy rodzicielskiej Sąd prowadzi na skutek wniosku rodzica lub z urzędu np. po zawiadomieniu sądu przez policję, że dobro dziecka jest zagrożone.

Sąd zdecyduje o pozbawieniu władzy rodzicielskiej

O pozbawieniu władzy rodzicielskiej decyduje Sąd, w sytuacji gdy wystąpią ku temu przesłanki.

Decyzję o pozbawieniu władzy rodzicielskiej Sąd podejmuje gdy:

- władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody np. gdy rodzic, odbywa długą karę pozbawienia wolności, jest przewlekle chory, wyjechał za granicę na stałe, nie można ustalić miejsca jego pobytu,

- rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej np. nadmiernie karcą dziecko, wykorzystują seksualnie, roztrwaniają majątek dziecka, zmuszają do ciężkiej pracy zarówno w celach zarobkowych jak i w gospodarstwie domowym, namawiają dziecko do popełnienia przestępstw, dopuszczają się przestępstw lub wykroczeń przeciwko dziecku,

- rodzice w sposób rażący zaniedbują swoje obowiązki względem dziecka np. zaniedbują dzieci, celowo nie wywiązują się z obowiązku alimentacyjnego, swoim zachowaniem powodują, że rozwój prawidłowy dziecka (zarówno fizyczny jak i psychiczny) jest zagrożony.

Sąd może również pozbawić władzy rodzicielskiej, gdy wcześniej ograniczył rodzicom władzę rodzicielską i umieścił dziecko w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo – wychowawczej, jeżeli przyczyny dla których dziecko zostało umieszczone w placówce nie ustały.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej może dotyczyć obojga rodziców. Może zostać orzeczone również w stosunku do jednego z nich.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej,  a uczestniczenie w wychowywaniu dziecka

Rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej nie ma prawa uczestniczyć w wychowaniu dziecka, zarządzać jego majątkiem, występować w jego imieniu, decydować, np. o miejscu zamieszkania dziecka, wyborze szkoły, wyjazdach, leczeniu, itp.

Należy pamiętać, że rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej w dalszym ciągu jest zobowiązany do płacenia alimentów na dziecko, a dodatkowo dziecko zachowuje prawo do dziedziczenia po tym rodzicu.

Również rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej może w przyszłości domagać się od dziecka alimentów na siebie oraz może po dziecku dziedziczyć.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej, a kontakty z dzieckiem

Ponadto w dalszym ciągu rodzic ma prawo do osobistych kontaktów z dzieckiem, chyba że zakaz takich spotkań zostanie wydany przez sąd w wyroku pozbawiającym go władzy rodzicielskiej bądź w późniejszym postępowaniu.

Również w wyroku rozwodowym Sąd może orzec pozbawienie władzy rodzicielskiej.

Gdy ustanie przyczyna, która była podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej, Sąd może przywrócić władzę rodzicielską, jeśli dojdzie do wniosku, że jej przywrócenie jest w danych okolicznościach zgodne z dobrem dziecka.

Wniosek jest zwolniony z opłat sądowych.

Sądem właściwym miejscowo jest Sąd Rejonowy miejsca zamieszkania dziecka, a w braku miejsca zamieszkania – sąd miejsca pobytu dziecka.

 

 

• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 1964 r., Nr 9, poz. 59, ze zmianami).

Kara za utrudnianie kontaktów z dzieckiem.

Co zrobić gdy drugi rodzić utrudnia nam kontakty z dzieckiem ?

W sytuacji uporczywego utrudniania kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica może zwrócić się do Sądu o jego ukaranie. Ukaranie polega na nakazaniu przez Sąd zapłaty przez rodzica utrudniającego kontakty drugiemu rodzicowi określonej przez Sąd kwoty.

Jak przebiega procedura ukarania za utrudnianie kontaktów?

Procedura ukarania następuje dwuetapowo. W pierwszej kolejności Sąd, jeśli uzna nasz wniosek za słuszny, zagrozi drugiemu rodzicowi nakazaniem zapłaty określonej kwoty na naszą rzecz, za każde naruszenie obowiązku.

Jeśli  zagrożenie nie odniesie skutku i drugi rodzic nadal będzie utrudniał kontakty Sąd nakaże wypłacenie wskazanej wcześniej sumy pieniężnej.

Jak Sąd określi kwotę kary za utrudnianie kontaktów?

Sądni nie jest związany wskazaną przez nas we wniosku kwotą lecz dokonuje oceny wysokości kwoty w oparciu o zdolności majątkowe rodzica, który ma zostać ukarany.

Ustawodawca nie określił tu ani dolnego ani górnego limitu.

Jak dochodzić przyznanej nam kwoty zasądzonej w związku z ukaraniem za utrudnianie kontaktów?

Prawomocne postanowienie Sądu, w którym nakazano zapłatę należnej sumy pieniężnej, jest tytułem wykonawczym bez potrzeby nadawania mu klauzuli wykonalności co oznacza, że możemy wprost z takim postanowieniem skierować się do komornika w celu przeprowadzenia egzekucji.

Gdzie złożyć wniosek o ukaranie za utrudnianie kontaktów?

Wniosek o ukaranie drugiego rodzica składamy we Sądzie Rejonowym (właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka), jeżeli sprawa o ustalenie kontaktów jest w toku i Sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu kontaktów na czas trwania sprawy, wniosek składamy. Podobnie jeżeli toczy się sprawa rozwodowa i wydane zostało postanowienie o zabezpieczeniu kontaktów na czas rwania procesu wniosek o ukaranie składamy do Sądu rozwodowego.

Opłata od wniosku wynosi 40 zł.

Co musi zawierać wniosek o ukaranie za utrudnianie kontaktów ?

We wniosku należy przedstawić Sadowi wszelkie Okoliczności wskazujące na utrudnianie kontaktów oraz wskazać daty naruszeń. Dodatkowo dobrze aby do wniosku dołączyć dowody oraz wnieść o przesłuchanie świadków zdarzeń.

 

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964 r., Nr 43, poz. 296, ze zmianami.)