Spis treści
Do czyich rąk przekazywać alimenty gdy dziecko uzyska pełnoletność?
Środki pieniężne przeznaczone na zaspokojenie obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka przekazywane są do rąk własnych lub na rachunek bankowy tego rodzica, który zajmuje się jego osobistym wychowywaniem i z którym małoletni mieszka. Taka sytaucja nie budzi wątpliwości w sytuacji, gdy uprawniony nie osiągnął jeszcze pełnoletności. Co jednak w sytuacji, gdy ta granica zostanie przekroczona?
Jak długo trwa obowiązek alimentacyjny rodzica wobec dziecka
Obowiązek alimentacyjny rodzica wobec dziecka powstaje z chwilą jego przyjścia na świat oraz trwa bez ściśle określonych ram czasowych. Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, w której, dochody z majątku osobistego potomka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Oznacza to, że powinność taka może trwać nawet w okresie jego pełnoletniości, jeżeli nie może on utrzymać się z własnej pracy i znajduje się w stanie niedostatku. Zobowiązanie takie wygasa dopiero z chwilą śmierci uprawnionego.
Komu płacić alimenty gdy dziecko uzyska pełnoletniość?
Sąd wydając orzeczenie zasądzające alimenty na ogół wskazuje w nim, iż są one płatne na rzecz dziecka, ale do rąk jego opiekuna, na ogół matki lub ojca. Wynika to z faktu, iż niepełnoletni jeszcze potomek, pozostaje pod władzą rodzicielską i nie może działać we własnym imieniu, a jedynie przez swojego przedstawiciela ustawowego, a więc rodzica.
Sytuacja ta ulega całkowitej zmianie z chwilą osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości. W tym momencie ustaje bowiem ustaje władza rodzicielska, a przedstawicielstwo ustawowe przestaje obowiązywać. W takiej sytuacji potomek uzyskuje pełną zdolność do czynności prawnych i może się samodzielnie reprezentować, nie potrzebując do tego żadnych przewidzianych prawem pośredników.
Taka sytuacja prawna i faktyczna powoduje, że świadczenia alimentacyjne od momentu ich zaistnienia powinny być przekazywane nie rodzicowi, ale bezpośrednio do rąk samego dziecka.
Rodzi się jednak pytanie, czy może to nastąpić z własnej inicjatywy zainteresowanych, czy też jednak powinno to zostać w jakiś formalny sposób stwierdzone, na przykład przez sąd?
Czy uiszczanie alimentów bezpośrednio do rąk dziecka wymaga uzyskania zgody sądu?
Musisz wiedzieć, że pod względem formalnym uzyskanie pełnoletniości przez dziecko, na rzecz którego zasądzone zostały alimenty, nie pociąga za sobą utraty ważności orzeczenia sądu określającego ich wysokość i zasady uiszczania. Pomimo tego, nie jest konieczne uzyskanie przez zobowiązanego jakiegokolwiek orzeczenia „legalizującego” zmianę w postaci wypłacania alimentów bezpośrednio do rąk samego dziecka, a nie, jak dotychczas jego rodzica.
W kwestii tej wypowiedział się Sąd Najwyższy, który jednoznacznie wskazał, że w przypadku uzyskania przez uprawnionego pełnoletniości z zachowaniem prawa do dalszej alimentacji wypłata świadczenia może nastąpić wyłącznie do jego rąk. Zdarzenie to nie wymaga stwierdzenia orzeczeniem Sądu opiekuńczego i dlatego do wykazania legitymacji do osobistego odbioru świadczeń wystarczą odpowiednie dokumenty stanu cywilnego.
Tym samym, rodzic zobowiązany do uiszczania alimentów, nie musi występować do sądu, aby otrzymać „formalną” zgodę na uiszczanie świadczeń alimentacyjnych bezpośrednio na rzecz pełnoletniego potomka.
Kiedy dziecko osiąga pełnoletniość?
Na koniec warto rozważyć, kiedy dziecko osiąga pełnoletność. Zgodnie z obowiązującymi przepisami pełnoletność uzyskuje się po ukończeniu osiemnastego roku życia, jednak istnieje od tej zasady istotny wyjątek. Małoletni bowiem może uzyskać ten status wcześniej poprzez zawarcie małżeństwa. Jest to możliwe z ważnych powodów za zgodą sądu opiekuńczego w przypadku kobiety, która ukończyła szesnaście lat, gdy z okoliczności wynika, że zawarcie małżeństwa będzie zgodne z dobrem założonej rodziny. Wniosek o zezwolenie musi złożyć sama zainteresowana. Dodać trzeba, że nabytej w ten sposób pełnoletniości nie można utracić nawet po ewentualnym unieważnieniu małżeństwa.
Zaznaczyć trzeba, iż kobieta musi mieć ukończone 16 lat w chwili wydania orzeczenia przez sąd, a nie w momencie składania wniosku. Nic nie stoi więc na przeszkodzie, aby wystąpiła ona do sądu o wyrażenie zgody na zawarcie związku małżeńskiego, jeszcze przed swoimi szesnastymi urodzinami, pod warunkiem jednak, że osiągnie tę granicę w dniu orzekania.
Poprzez „ważne powody” rozumie się w praktyce najczęściej zajście w ciążę lub urodzenie się dziecka osób zamierzających zawrzeć ślub, a nawet istniejący już co najmniej od kilku miesięcy, trwały związek faktyczny, nasuwający znaczne prawdopodobieństwo zajścia w ciążę.
Pojęcie „dobro rodziny” oznacza istnienie gwarancji jej prawidłowego funkcjonowania. Oceny w tym zakresie dokonuje się przy uwzględnieniu sytuacji osobistej każdego z przyszłych małżonków, stopnia ich dojrzałości oraz wzajemnego do siebie stosunku, który rokuje trwałość i normalność małżeństwa. Bierze się w tym względzie pod uwagę przede wszystkim psychiczną oraz fizyczną gotowość do współżycia małżeńskiego, cechy osobiste przydatne w związku małżeńskim, posiadanie środków niezbędnych do utrzymania siebie i rodziny, przygotowanie do zawodu, posiadanie odpowiedniego wykształcenia, etc.