Spis treści
Alimenty a wynagrodzenie
Łożenie na utrzymanie swojego dziecka jest podstawowym obowiązkiem każdego z rodziców, Powinność ta istnieje także po rozwodzie. Na ogół środki na ten cel pokrywane są z uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę. Jaka więc w świetle prawa jego część musi zostać na to przeznaczona?
Ile z wynagrodzenia zobowiązanego może zostać przeznaczone na alimenty?
Sąd udzielając rozwodu byłym małżonkom decyduje jednocześnie o obowiązku alimentacyjnym każdego z nich wobec wspólnego dziecka, określając go kwotowo i wskazując terminy płatności. Dotyczy to tego rodzica, który nie wychowuje potomka osobiście. Przed wydaniem orzeczenia, bada on jego możliwości zarobkowe i uzyskiwane rzeczywiście dochody. Jaka ich część zostanie na ten cel zasądzona zależy od wielu zmiennych czynników oraz indywidualnych uwarunkować konkretnego przypadku.
Ogólnie rzecz biorąc zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczają dwa czynniki:
- usprawiedliwione potrzeby dziecka,
- zarobkowe i majątkowe możliwości rodzica zobowiązanego do alimentacji.
Zadaniem sądu jest takie określenie wysokości alimentów, aby mieściły się one w ramach tych właśnie granic. Oznacza to, że z jednej strony muszą one zapewnić zaspokajanie niezbędnych potrzeb dziecka, zarówno egzystencjonalnych, jak i duchowych, a z drugiej nie spowodowały po stronie zobowiązanego stanu niedostatku. Ma on bowiem również swoje „usprawiedliwione potrzeby” oraz prawo do egzystencji na chociaż podstawowym poziomie. Powoduje to, że pozostająca do jego wyłącznej dyspozycji część pensji, po potrąceniu należności alimentacyjnych, musi zapewniać mu taki poziom życia, który odpowiada minimum jakie jest przyjęte w panujących stosunkach społecznych. W praktyce przeciętne alimenty orzekane przez sądy wynoszą od 1. 000, 00 do 1. 500, 00 zł na każde dziecko.
Ile z wynagrodzenia na alimenty egzekwowane przez komornika?
Jeśli poimo wydania przez sąd orzeczenia o powinności płatności alimentów na rzecz potomka, zobowiązany się od niej uchyla, wówczas są one egzekwowane w drodze egzekucji komorniczej. Odbywa się ona ściśle według zasad określonych przez obowiązujące przepisy, a dokładnie Kodeks pracy, gdyż wynagrodzenie jest świadczeniem, które podlega szczególnej ochronie prawnej.
Wskazuje on precyzyjnie poziom kwot do których nie wolno pracodawcy dokonywać z pensji pracownika żadnych potrąceń, bez jego uprzednio wyrażonej zgody.
Zgodnie z powyższym aktem prawnym wolna od potrąceń sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych jest ta część pensji, która odpowiada wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy. Wskaźnik ten przyjmuje się po odliczeniu:
- składek na ubezpieczenia społeczne,
- zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz
- wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania.
Od opisanej zasady istnieją pewne wyjątki, z których jeden dotyczy właśnie zobowiązań alimentacyjnych. Jeżeli bowiem istnieją sumy, które mogą być egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, potrącenia mogą być dokonywane w granicach do wysokości trzech piątych wynagrodzenia, czyli 60%. Pozostała część środków pieniężnych składająca się na pensję pracownika musi pozostaje do jego wyłącznej dyspozycji i podlega wypłaceniu przez pracodawcę. Pamiętać także trzeba, iż zobowiązania tego rodzaju powinny być egzekwowane w pierwszej kolejności.
Egzekucji alimentacyjnej podlega nie tylko wynagrodzenie za pracę, ale też inne świadczenia otrzymywane przez pracownika i to w pełnej wysokości. Należą do nich:
- nagroda z zakładowego funduszu nagród,
- dodatkowe wynagrodzenie roczne,
- należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej.
Potrącenia z wynagrodzenia za pracę mogą być także dokonywane w trybie uproszczonym. Przy zachowaniu bowiem opisanych powyżej zasad, potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych pracodawca zobowiązany jest dokonać nawet bez przeprowadzanego wobec dłużnika postępowania egzekucyjnego. Nie dotyczy to jedynie przypadków gdy:
- świadczenia alimentacyjne mają być potrącane na rzecz kilku wierzycieli, a łączna suma, która może być potrącona, nie wystarcza na pełne pokrycie wszystkich tych należności,
- wynagrodzenie za pracę zostało zajęte w trybie egzekucji sądowej lub administracyjnej.
Wszystkich tych potrąceń, pracodawca dokonuje na wniosek wierzyciela jedynie na podstawie przedłożonego przez niego tytułu wykonawczego, w postaci wyroku, postanowienia lub ugody sądowej.