Wyrok zaoczny

Instytucja wyroku zaocznego w polskim systemie prawnym jest ściśle uregulowana w Kodeksie postępowania cywilnego i ma na celu zdyscyplinowanie stron procesu oraz przyspieszenie rozstrzygania spraw sądowych w sytuacjach bierności strony pozwanej. Sąd wydaje wyrok zaoczny, jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, co w praktyce oznacza milczące przyznanie racji powodowi, o ile twierdzenia powoda nie budzą uzasadnionych wątpliwości składu orzekającego. Fundamentalną przesłanką do wydania takiego orzeczenia jest sytuacja, w której pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew w wyznaczonym terminie, a także nie stawił się na rozprawę, chociaż został o niej prawidłowo powiadomiony, co sąd musi zweryfikować z najwyższą starannością, sprawdzając zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji. Warto podkreślić, że w obecnym stanie prawnym, znowelizowanym w ostatnich latach, sąd wydaje wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew w określonym terminie, co znacznie przyspiesza procedurę, eliminując konieczność wyznaczania rozprawy tylko po to, by stwierdzić nieobecność strony. Jednakże samo niestawiennictwo nie obliguje sądu do wydania wyroku zaocznego automatycznie, ponieważ sędzia musi zbadać, czy twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie nie budzą wątpliwości albo czy nie zostały przytoczone w celu obejścia prawa, co stanowi istotny bezpiecznik procesowy chroniący przed nadużyciami. Jeżeli twierdzenia powoda budzą wątpliwości sądu, mimo nieobecności pozwanego, przeprowadza się postępowanie dowodowe, a wydany wówczas wyrok nie będzie miał charakteru zaocznego, lecz będzie wyrokiem kontradyktoryjnym wydanym pod nieobecność strony. Specyfika tego rozstrzygnięcia polega na przyjęciu fikcji prawnej, że milczenie pozwanego oznacza przyznanie okoliczności faktycznych, co pozwala sądowi na oparcie orzeczenia wyłącznie na materiale dostarczonym przez powoda bez konieczności prowadzenia rozbudowanego postępowania dowodowego, o ile treść pozwu jest spójna i logiczna.

Jak skutecznie wnieść sprzeciw od wyroku zaocznego i jakie są terminy

Otrzymanie wyroku zaocznego nie zamyka drogi do obrony swoich praw, ponieważ polska procedura cywilna przewiduje specjalny środek zaskarżenia dedykowany wyłącznie temu rodzajowi orzeczeń, jakim jest sprzeciw od wyroku zaocznego. Pozwany, przeciwko któremu zapadł wyrok zaoczny, ma prawo wnieść sprzeciw w terminie dwóch tygodni od daty doręczenia mu wyroku wraz z uzasadnieniem, przy czym termin ten jest zawity i jego przekroczenie skutkuje odrzuceniem pisma przez sąd, co w konsekwencji doprowadzi do uprawomocnienia się niekorzystnego rozstrzygnięcia. Pismo zawierające sprzeciw musi spełniać szereg wymogów formalnych przewidzianych dla pisma procesowego, a ponadto zawierać wyraźne stwierdzenie, czy pozwany zaskarża wyrok w całości czy w części, oraz przedstawiać zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić właśnie na tym etapie postępowania, co ma kluczowe znaczenie dla dalszego biegu sprawy. Niezwykle istotnym elementem konstrukcyjnym sprzeciwu jest obowiązek powołania wszystkich twierdzeń i dowodów na ich poparcie już w tym piśmie, ponieważ spóźnione twierdzenia i dowody sąd pominie, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w sprzeciwie bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Wniesienie sprzeciwu wymaga również uiszczenia odpowiedniej opłaty sądowej, która co do zasady wynosi połowę opłaty od pozwu, jednak w sprawach o prawa majątkowe opłata ta jest stosunkowa i zależy od wartości przedmiotu sporu, a brak jej uiszczenia mimo wezwania sądu skutkować będzie odrzuceniem sprzeciwu. Prawidłowo wniesiony sprzeciw powoduje, że wyrok zaoczny traci moc jedynie w zakresie, w jakim został zaskarżony, a sprawa trafia na wokandę, gdzie toczy się normalne postępowanie dowodowe, w którym pozwany ma szansę na aktywną obronę i przedstawienie swoich racji przed niezawisłym sądem. Należy pamiętać, że wniesienie sprzeciwu nie wstrzymuje automatycznie wykonalności wyroku zaocznego, jeżeli został mu nadany rygor natychmiastowej wykonalności, dlatego w piśmie tym warto zawrzeć wniosek o zawieszenie rygoru, argumentując to możliwością powstania niepowetowanej szkody w majątku pozwanego na skutek działań komorniczych.

Czy wyrok zaoczny posiada rygor natychmiastowej wykonalności z mocy prawa

Jedną z najbardziej dotkliwych konsekwencji wydania wyroku zaocznego dla dłużnika jest to, że orzeczenie to z urzędu, czyli bez konieczności składania dodatkowego wniosku przez powoda, zostaje zaopatrzone w rygor natychmiastowej wykonalności, co stanowi potężną broń w rękach wierzyciela. Rygor natychmiastowej wykonalności sprawia, że wyrok, mimo iż nie jest jeszcze prawomocny i przysługuje od niego środek zaskarżenia, stanowi tytuł egzekucyjny, który po nadaniu mu klauzuli wykonalności uprawnia do wszczęcia egzekucji komorniczej przeciwko pozwanemu praktycznie z dnia na dzień. Oznacza to w praktyce, że powód może udać się do komornika i zawnioskować o zajęcie rachunków bankowych, wynagrodzenia za pracę czy ruchomości dłużnika jeszcze zanim ten zdąży odebrać list z sądu z treścią wyroku i wnieść ewentualny sprzeciw, co często bywa ogromnym zaskoczeniem dla osób unikających odbierania korespondencji. Istnieją jednak pewne ograniczenia w tym zakresie, ponieważ rygor natychmiastowej wykonalności nie jest nadawany w sytuacjach, gdy wyrok zaoczny uwzględnia powództwo tylko w części, wtedy rygor obejmuje jedynie tę część roszczenia, która została zasądzona, a nie całość żądania pozwu. Warto zaznaczyć, że rygor ten jest obligatoryjny, co oznacza, że sąd nie ma w tym zakresie swobody decyzyjnej i musi go nadać, wydając wyrok zaoczny uwzględniający powództwo, co wynika wprost z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego mających na celu ochronę interesów powoda przed przewlekłością postępowania. Mechanizm ten ma na celu zapobieganie sytuacjom, w których dłużnik celowo przedłuża proces poprzez niestawiennictwo, aby ukryć majątek lub odwlec moment zapłaty, dlatego ustawodawca wyposażył wyrok zaoczny w tak silną moc sprawczą. Pozwany może bronić się przed skutkami rygoru natychmiastowej wykonalności, składając w sprzeciwie od wyroku zaocznego wniosek o zawieszenie tego rygoru, jednak musi przy tym wykazać, że wykonanie wyroku spowodowałoby dla niego niepowetowaną szkodę, co w praktyce sądowej wymaga przedstawienia solidnych argumentów i dowodów dotyczących sytuacji majątkowej i życiowej.

Co zrobić gdy wyrok zaoczny został wydany na nieaktualny adres

Wielu pozwanych dowiaduje się o toczącym się przeciwko nim postępowaniu sądowym dopiero w momencie, gdy komornik dokonuje zajęcia konta bankowego, co najczęściej wynika z faktu, że wyrok zaoczny został wydany po doręczeniu korespondencji na nieaktualny adres zamieszkania. Taka sytuacja ma miejsce, gdy powód w pozwie wskaże stary adres pozwanego, a sąd, opierając się na fikcji doręczenia, uzna przesyłkę za doręczoną po dwukrotnym awizowaniu, mimo że pozwany fizycznie tam nie przebywa i nie miał możliwości zapoznania się z treścią pozwu ani zawiadomieniem o terminie rozprawy. W takim przypadku kluczowe dla ochrony praw pozwanego jest wykazanie, że doręczenie było nieskuteczne, ponieważ pod wskazanym adresem pozwany nie zamieszkiwał w chwili próby doręczenia, co narusza jego prawo do obrony i stanowi podstawę do wznowienia postępowania lub uchylenia skutków doręczenia zastępczego. Aby skutecznie podważyć taki wyrok, należy wnieść sprzeciw od wyroku zaocznego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, chociaż orzecznictwo coraz częściej wskazuje, że w przypadku błędnego adresu termin do wniesienia sprzeciwu w ogóle nie rozpoczął biegu, więc wniosek o przywrócenie terminu może być zbędny, a wystarczające jest samo wykazanie wadliwości doręczenia. Należy przedstawić dowody potwierdzające faktyczne miejsce zamieszkania w dacie doręczania przesyłek sądowych, takie jak umowy najmu, rachunki za media, zaświadczenia od pracodawcy czy zeznania świadków, co pozwoli sądowi na stwierdzenie, że do doręczenia nie doszło, a tym samym wyrok zaoczny nie mógł się uprawomocnić. Działanie to jest niezbędne, aby wstrzymać egzekucję komorniczą, ponieważ komornik działa na podstawie tytułu wykonawczego i nie jest uprawniony do badania, czy wyrok został doręczony prawidłowo, dlatego to dłużnik musi wykazać inicjatywę przed sądem, aby uzyskać zaświadczenie o utracie wykonalności tytułu lub postanowienie o zawieszeniu egzekucji. Warto również pamiętać o zaktualizowaniu swojego adresu w bazie PESEL lub poinformowaniu wierzycieli o zmianie miejsca zamieszkania, aby uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości, gdyż zaniedbanie tego obowiązku może być traktowane jako naruszenie zasad współżycia społecznego.

Jakie koszty sądowe wiążą się z wydaniem wyroku zaocznego

Postępowanie zakończone wydaniem wyroku zaocznego wiąże się z określonymi kosztami sądowymi, które co do zasady obciążają stronę przegrywającą sprawę, czyli w tym przypadku najczęściej biernego pozwanego, który nie podjął obrony. Koszty te obejmują przede wszystkim opłatę sądową od pozwu, którą powód musiał uiścić inicjując sprawę, a której zwrotu domaga się od pozwanego w przypadku wygranej, a także wydatki związane z ewentualnym udziałem biegłych, tłumaczy czy kosztami stawiennictwa świadków, jeśli takie dowody były przeprowadzane. Do kosztów procesu, które sąd zasądza w wyroku zaocznym, zalicza się również koszty zastępstwa procesowego, czyli wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego reprezentującego powoda, których wysokość regulują odpowiednie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i jest uzależniona od wartości przedmiotu sporu. Należy podkreślić, że w przypadku wyroku zaocznego sąd może obciążyć pozwanego kosztami sądowymi w pełnej wysokości, nawet jeśli ten nie brał udziału w postępowaniu, ponieważ to jego postawa i niespłacenie długu doprowadziły do konieczności skierowania sprawy na drogę sądową. Jednakże w sytuacji wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego, pozwany musi liczyć się z koniecznością wniesienia opłaty od tego środka zaskarżenia, która, jak wspomniano wcześniej, wynosi połowę opłaty od pozwu, co stanowi dodatkowe obciążenie finansowe, ale jest warunkiem koniecznym do podjęcia merytorycznej obrony. Jeżeli po wniesieniu sprzeciwu pozwany wygra sprawę, sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie może nakazać powodowi zwrot kosztów poniesionych przez pozwanego, w tym opłaty od sprzeciwu oraz kosztów jego pełnomocnika, co jest realizacją zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Istnieje także możliwość ubiegania się o zwolnienie z kosztów sądowych w całości lub w części, jeżeli pozwany wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wymaga złożenia szczegółowego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Sąd bada sytuację materialną strony i może zdecydować o zwolnieniu z opłaty od sprzeciwu, co otwiera drogę do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej, które otrzymały wyrok zaoczny i chcą walczyć o swoje prawa.

Dlaczego bierność pozwanego skutkuje wydaniem niekorzystnego wyroku zaocznego

Bierność procesowa pozwanego jest fundamentem konstrukcji wyroku zaocznego, opierającej się na założeniu, że brak reakcji na pozew i niestawiennictwo na rozprawie oznaczają brak woli sporu oraz akceptację twierdzeń drugiej strony. Ustawodawca wychodzi z założenia, że w procesie cywilnym, który jest procesem kontradyktoryjnym, czyli spornym, ciężar dowodzenia i obrony swoich racji spoczywa na stronach, a sąd pełni rolę arbitra, który nie powinien wyręczać stron w ich obowiązkach procesowych. Jeżeli pozwany, mimo prawidłowego powiadomienia o toczącym się postępowaniu, nie podejmuje żadnych działań obronnych, nie składa odpowiedzi na pozew, nie przedstawia dowodów ani zarzutów, sąd uznaje, że okoliczności faktyczne przytoczone przez powoda są prawdziwe i bezsporne. Takie podejście ma na celu usprawnienie wymiaru sprawiedliwości i zapobieganie paraliżowi sądów, które w przeciwnym razie musiałyby prowadzić żmudne postępowanie dowodowe nawet w sprawach, w których dłużnik nie kwestionuje swojego zobowiązania, ale po prostu uchyla się od zapłaty. Zaniechanie obrony przez pozwanego jest traktowane jako jego ryzyko procesowe, a konsekwencje tego zaniechania są bardzo surowe, ponieważ prowadzą do szybkiego uzyskania przez wierzyciela tytułu wykonawczego, często opatrzonego rygorem natychmiastowej wykonalności. Warto zrozumieć, że sąd nie ma obowiązku domyślać się argumentów, które mógłby podnieść pozwany, takich jak przedawnienie roszczenia czy spełnienie świadczenia, jeśli sam zainteresowany ich nie podniesie w odpowiednim czasie. Dlatego tak ważne jest, aby nie ignorować korespondencji sądowej i reagować na każdy pozew w wyznaczonym terminie, gdyż milczenie w prawie cywilnym rzadko jest złotem, a częściej oznacza zgodę na warunki dyktowane przez przeciwnika procesowego. Nawet jeśli pozwany uważa roszczenie za całkowicie bezzasadne, musi to wyrazić w formie procesowej, składając odpowiedź na pozew lub stawiając się na rozprawie, aby zapobiec wydaniu wyroku zaocznego, który z formalnego punktu widzenia usankcjonuje roszczenia powoda.

Jakie znaczenie ma zawieszenie postępowania dla wyroku zaocznego

Instytucja zawieszenia postępowania cywilnego stanowi istotną przeszkodę dla wydania wyroku zaocznego, ponieważ w okresie, gdy postępowanie jest zawieszone, sąd nie może podejmować żadnych czynności procesowych zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, z wyjątkiem tych o charakterze zabezpieczającym lub porządkowym. Zawieszenie postępowania może nastąpić z mocy prawa, na przykład w razie śmierci strony, lub na wniosek, gdy obie strony zgodnie o to wnoszą, a także z urzędu w sytuacjach określonych w ustawie, jak choćby brak możliwości nadania sprawie dalszego biegu z powodu niemożności ustalenia adresu pozwanego. Jeżeli postępowanie jest zawieszone, nie biegną żadne terminy procesowe, co oznacza, że termin na złożenie odpowiedzi na pozew czy wniesienie sprzeciwu ulega wstrzymaniu, a sąd nie może wyznaczyć rozprawy ani wydać wyroku zaocznego do czasu podjęcia postępowania. Jest to szczególnie ważne w kontekście ochrony praw pozwanego, który z przyczyn niezależnych od siebie, na przykład z powodu ciężkiej choroby uniemożliwiającej działanie, nie mógł brać udziału w procesie, co może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania z urzędu, jeśli sąd poweźmie taką wiedzę. Wydanie wyroku zaocznego w trakcie zawieszenia postępowania stanowiłoby rażące naruszenie przepisów procedury cywilnej i skutkowałoby nieważnością postępowania, co jest bezwzględną przesłanką odwoławczą, którą można skutecznie podnieść w sprzeciwie lub apelacji. Z drugiej strony, wniosek o zawieszenie postępowania złożony przez pozwanego już po otrzymaniu pozwu może być taktyką obronną mającą na celu oddalenie momentu wydania wyroku, jednak sąd ocenia zasadność takiego wniosku i nie uwzględni go, jeśli uzna, że zmierza on jedynie do przewlekłości postępowania. Warto zauważyć, że w sprawach, w których powód nie może ustalić aktualnego adresu pozwanego, sąd często zawiesza postępowanie do czasu wskazania tego adresu, co chroni pozwanego przed wydaniem wyroku zaocznego „do szuflady”, o którym nie miałby szansy się dowiedzieć. Dopiero ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu pozwala na odwieszenie postępowania i prowadzenie sprawy, ale wówczas wyrok nie będzie miał charakteru zaocznego, gdyż kurator działa w imieniu pozwanego.

Różnice między wyrokiem zaocznym a nakazem zapłaty w upominawczym

Często mylonym przez osoby niebędące prawnikami pojęciem jest wyrok zaoczny i nakaz zapłaty wydawany w postępowaniu upominawczym lub nakazowym, choć są to dwie odrębne instytucje prawa procesowego, mimo że obie mogą zapaść bez udziału pozwanego na posiedzeniu niejawnym. Nakaz zapłaty jest orzeczeniem wydawanym na posiedzeniu niejawnym wyłącznie na podstawie treści pozwu i dołączonych dokumentów, bez wyznaczania rozprawy, w sytuacjach, gdy roszczenie pieniężne jest w ocenie sądu oczywiste i udokumentowane, natomiast wyrok zaoczny zapada zazwyczaj w sytuacji, gdy sprawa została skierowana do trybu zwykłego, ale pozwany pozostał bierny. Podstawowa różnica proceduralna polega na tym, że od nakazu zapłaty przysługuje sprzeciw (w postępowaniu upominawczym) lub zarzuty (w postępowaniu nakazowym), których wniesienie powoduje utratę mocy nakazu zapłaty w całości lub w części, podczas gdy od wyroku zaocznego wnosi się sprzeciw, który nie anuluje wyroku automatycznie, lecz prowadzi do ponownego rozpoznania sprawy przy zachowaniu mocy wyroku do czasu jego ewentualnego uchylenia. Ponadto nakaz zapłaty z chwilą wydania nie posiada rygoru natychmiastowej wykonalności (z wyjątkiem nakazu w postępowaniu nakazowym wydanego na podstawie weksla czy czeku), natomiast wyrok zaoczny uwzględniający powództwo taki rygor posiada z mocy prawa, co czyni go bardziej niebezpiecznym narzędziem w rękach wierzyciela. Inna jest także sekwencja zdarzeń: nakaz zapłaty jest wydawany jako pierwszy, a dopiero w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu i skierowania sprawy na rozprawę, przy dalszej bierności pozwanego, może zapaść wyrok zaoczny. Warto również zwrócić uwagę na koszty, gdyż opłata od sprzeciwu od wyroku zaocznego jest inna niż opłata przy wnoszeniu pozwu w postępowaniu upominawczym, gdzie koszty dla powoda są niższe, co zachęca do korzystania z tej ścieżki. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe dla obrania właściwej strategii obrony, ponieważ pomyłka w nazwie środka zaskarżenia czy niedochowanie specyficznych wymogów dla danego pisma może skutkować jego odrzuceniem i przegraniem sprawy.

Jak wyrok zaoczny wpływa na zdolność kredytową i rejestry dłużników

Uprawomocnienie się wyroku zaocznego ma dalekosiężne skutki nie tylko w sferze prawnej, ale także ekonomicznej, wpływając bezpośrednio na zdolność kredytową pozwanego oraz jego obecność w rejestrach dłużników, co może skutecznie zablokować możliwość zaciągania zobowiązań finansowych na wiele lat. Po uzyskaniu prawomocnego wyroku zaocznego i klauzuli wykonalności, wierzyciel ma prawo zgłosić dłużnika do Biur Informacji Gospodarczej (takich jak KRD, BIG InfoMonitor czy ERIF), co jest równoznaczne z upublicznieniem informacji o zadłużeniu i staje się sygnałem ostrzegawczym dla banków, firm pożyczkowych, operatorów telekomunikacyjnych czy wynajmujących mieszkania. Negatywny wpis w takich rejestrach drastycznie obniża wiarygodność płatniczą (scoring), co w praktyce oznacza odmowę udzielenia kredytu hipotecznego, gotówkowego, zakupów na raty czy nawet podpisania umowy na abonament telefoniczny lub internetowy. Co więcej, informacja o wydaniu wyroku zaocznego i wszczęciu egzekucji komorniczej może trafić do systemów bankowych, co może skutkować wypowiedzeniem dotychczasowych umów kredytowych lub debetowych, stawiając dłużnika w jeszcze trudniejszej sytuacji finansowej. Usunięcie wpisu z rejestru dłużników jest możliwe dopiero po całkowitej spłacie zadłużenia wraz z odsetkami i kosztami sądowymi, a wierzyciel ma obowiązek usunąć taki wpis w terminie 14 dni od daty uregulowania zobowiązania, jednak ślad w historii kredytowej może pozostać widoczny przez dłuższy czas w BIK, jeśli opóźnienie w spłacie było znaczne. Dlatego też ignorowanie sprawy sądowej i dopuszczenie do wydania wyroku zaocznego to nie tylko kwestia jednorazowej przegranej w sądzie, ale początek długofalowych problemów finansowych, które mogą wykluczyć konsumenta lub przedsiębiorcę z normalnego obrotu gospodarczego. Często dłużnicy nie zdają sobie sprawy, że jeden niezapłacony mandat czy faktura, zakończone wyrokiem zaocznym, mogą po latach zablokować życiową inwestycję, jaką jest zakup mieszkania, dlatego tak ważne jest monitorowanie swojej sytuacji prawnej i reagowanie na wszelkie sygnały o zadłużeniu.

Wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem zaocznym i przesłanki

W sytuacjach ekstremalnych, gdy wyrok zaoczny już się uprawomocnił, a termin na wniesienie sprzeciwu bezpowrotnie minął, polski system prawny przewiduje nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci skargi o wznowienie postępowania, która jednak jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych, wyjątkowych przypadkach. Podstawą do wznowienia postępowania może być sytuacja, w której wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa, na przykład sfałszowania podpisu na potwierdzeniu odbioru pozwu lub złożenia fałszywych zeznań przez powoda, co musi zostać potwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym, chyba że postępowanie karne nie może się toczyć. Kolejną istotną przesłanką jest pozbawienie strony możności działania na skutek naruszenia przepisów prawa, co najczęściej dotyczy sytuacji, w których pozwany w ogóle nie wiedział o toczącym się procesie z powodu wadliwych doręczeń na nieprawidłowy adres, a nie mógł skorzystać ze zwykłych środków odwoławczych w terminie. Wznowienie jest również możliwe, gdy po wydaniu wyroku wykryto nowe fakty lub dowody, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, co w przypadku wyroku zaocznego może dotyczyć dokumentów potwierdzających spłatę długu odnalezionych po latach. Skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, jednak nie później niż po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku (z wyjątkiem przypadku pozbawienia możności działania, gdzie termin pięcioletni nie obowiązuje). Procedura ta jest sformalizowana i rygorystyczna, a sąd w pierwszej kolejności bada, czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie, a dopiero potem merytorycznie rozpoznaje sprawę na nowo. Jest to ostatnia deska ratunku dla osób, które padły ofiarą niesprawiedliwego wyroku zaocznego i z przyczyn obiektywnych nie mogły się wcześniej bronić, pozwalająca na uchylenie prawomocnego orzeczenia i odzyskanie niesłusznie wyegzekwowanych kwot. Wniesienie skargi nie wstrzymuje automatycznie wykonania wyroku, ale sąd może na wniosek strony wstrzymać wykonanie, jeśli uprawdopodobni ona, że grozi jej niepowetowana szkoda, co jest kluczowe dla zatrzymania działań komornika w trakcie trwania procedury wznowieniowej.